Je hebt zojuist de eerste factuur van de thuiszorgorganisatie in de brievenbus, en je begrijpt er weinig van. Er staat een bedrag van het CAK, een bedrag van de zorgaanbieder zelf, en ergens in de kleine lettertjes een verwijzing naar de Wmo. Wat betaal je nu eigenlijk? En betaal je niet te veel? De kosten van thuiszorg en de eigen bijdrage zijn voor veel mensen een onaangename verrassing, en wij zien bij Krap.nl regelmatig dat mensen onnodig te veel betalen omdat ze de regels niet kennen.
Drie kostenlagen die mensen verrassen
De meeste mensen denken dat thuiszorg gewoon “wordt vergoed”. Dat klopt deels, maar in de praktijk betaal je bijna altijd mee. Er zijn drie lagen waar kosten vandaan kunnen komen:
- De CAK-bijdrage: een inkomensafhankelijke eigen bijdrage die je betaalt aan het Centraal Administratie Kantoor.
- Eigen betalingen direct aan de zorgaanbieder, bijvoorbeeld voor diensten die buiten de indicatie vallen.
- Niet-vergoede zorg: zorg die je zelf regelt buiten de gesubsidieerde route om, zoals particuliere hulp of extra uren begeleiding.
Elk van die drie pakt anders uit, afhankelijk van welke wet op jouw situatie van toepassing is.
Wmo of Wlz: welke wet bepaalt jouw tarief?
Of je onder de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) of de Wet langdurige zorg (Wlz) valt, maakt een groot verschil voor wat je betaalt. De Wmo is bedoeld voor mensen die wat hulp nodig hebben, maar grotendeels zelfstandig kunnen wonen. Denk aan huishoudelijke hulp, begeleiding bij dagelijkse activiteiten of een aanpassing in huis. De Wlz is voor mensen met een blijvende, zware zorgbehoefte, zoals mensen met gevorderde dementie, een ernstige beperking of een aandoening waarbij 24-uurszorg noodzakelijk is.
De gemeente voert de Wmo uit en stelt de indicatie. Het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg) beoordeelt of je recht hebt op Wlz-zorg. Dit onderscheid is belangrijk, want de bijdrageberekenening verschilt flink.
Wmo: hoe het CAK jouw bijdrage berekent
Binnen de Wmo betaal je een eigen bijdrage aan het CAK. Dat gaat via het zogeheten abonnementstarief: een vast maximumbedrag per vier weken, ongeacht hoeveel zorg je ontvangt. In 2026 ligt dat maximumtarief op circa 21 euro per vier weken voor mensen met een laag inkomen, maar het kan hoger uitvallen als je inkomen en vermogen dat rechtvaardigen.
Het CAK berekent de bijdrage op basis van je verzamelinkomen en vermogen uit de belastingaangifte van twee jaar geleden. Dat kan verrassend uitpakken als je inkomen of vermogen sindsdien is veranderd.
Rekenvoorbeeld voor een modaal huishouden: Stel, je bent alleenstaand, 68 jaar, en je hebt een inkomen van circa 26.000 euro per jaar. Je ontvangt huishoudelijke hulp via de Wmo, twee uur per week. Je bijdrage wordt berekend op basis van dat inkomen. In de meeste gevallen betaal je dan het maximumtarief van het abonnementstarief, niet meer. Of dat 21 euro of een hoger bedrag is, hangt af van de precieze gemeentelijke regels en je inkomenssituatie. Let op: vermogen boven de vrijstellingsgrens telt ook mee.
Wlz: intensieve thuiszorg en de inkomensafhankelijke bijdrage
Valt je zorg onder de Wlz, dan is de eigen bijdrage hoger en meer inkomensafhankelijk. Je kunt bij intensieve thuiszorg kiezen voor een volledig pakket thuis (vpt) of een modulair pakket thuis (mpt). Bij een mpt betaal je een inkomensafhankelijke eigen bijdrage die kan oplopen tot enkele honderden euro’s per maand, afhankelijk van je financiële situatie.
Wij van Krap.nl zien regelmatig dat mensen schrikken van de Wlz-bijdrage, simpelweg omdat ze niet wisten hoe hoog die kon worden. Laat je hierover altijd informeren bij het CIZ of een onafhankelijke cliëntondersteuner voordat je een keuze maakt over de zorgvorm.
Uurtarieven per zorgtype
Naast de eigen bijdrage is het handig te weten wat de werkelijke kosten zijn, zeker als je overweegt particulier zorg in te kopen of een pgb te gebruiken.
| Type zorg | Tarief via zorg in natura (indicatief) | Particulier tarief (indicatief) |
|---|---|---|
| Huishoudelijke hulp | Via gemeente, eigen bijdrage Wmo | 20 tot 35 euro per uur |
| Persoonlijke verzorging | Via Zorgverzekeringswet of Wlz | 35 tot 55 euro per uur |
| Verpleging thuis | Via basisverzekering (geen eigen bijdrage) | 55 tot 80 euro per uur |
| Begeleiding (Wmo/Wlz) | Eigen bijdrage CAK | 45 tot 70 euro per uur |
Let op: verpleging en verzorging thuis via de basisverzekering (Zorgverzekeringswet) heeft geen eigen bijdrage. Dat is een categorie die veel mensen vergeten mee te nemen in hun berekening.
Particuliere thuiszorg: wanneer is het de moeite waard?
Soms wil je meer hulp dan de indicatie toestaat, of je wilt snel starten zonder wachttijden. Particuliere thuiszorg kost zonder subsidie al snel 25 tot 50 euro per uur, afhankelijk van het type hulp en de aanbieder. Voor een gepensioneerd stel in een grote stad dat twee keer per week extra hulp wil, kan dat snel 200 tot 400 euro per maand worden. Dat is een fors bedrag als je al een bijdrage betaalt voor geïndiceerde zorg.
Overweeg dit alleen als je de kosten kunt dragen en als de geïndiceerde zorg echt tekortschiet. Vraag anders eerst om een herindicatie.
Pgb versus zorg in natura: wat is goedkoper?
Met een persoonsgebonden budget (pgb) koop je zelf zorg in, binnen de kaders van je indicatie. Zorg in natura betekent dat de gemeente of zorgverzekeraar de zorg direct regelt en betaalt aan de aanbieder.
Een pgb kan goedkoper uitpakken als je bijvoorbeeld een familielid of bekende wilt inzetten als zorgverlener. Dat scheelt administratiekosten bij de aanbieder. Maar het brengt ook verantwoordelijkheden mee: je bent zelf werkgever, je moet declaraties indienen via de Sociale Verzekeringsbank en je draagt het risico als er iets misgaat. Voor mensen die al veel aan hun hoofd hebben, is zorg in natura vaak eenvoudiger, ook al is het soms iets duurder.
Wij adviseren het pgb vooral te overwegen als je een stabiel netwerk hebt, iemand bereid is de zorg structureel op zich te nemen, en je bereid bent wat administratie erbij te nemen.
5 concrete manieren om kosten te drukken
1. Combineer zorgvormen. Als je zowel huishoudelijke hulp als begeleiding nodig hebt, kan één aanbieder beide leveren. Dat scheelt soms in de administratieve kosten en geeft meer grip op de uren.
2. Informele zorg meetellen. Als een mantelzorger al een deel van de hulp overneemt, kan dat de omvang van de indicatie beïnvloeden. Laat bij een herindicatie altijd vastleggen wat de mantelzorger doet, zodat je niet dubbel betaalt.
3. Herindicering aanvragen als de situatie verandert. Is de zorgbehoefte afgenomen, of heb je juist meer nodig? Vraag dan een heroverweging aan. Je betaalt anders mogelijk te veel voor uren die je niet gebruikt, of je mist zorg die je wel nodig hebt.
4. Zorgtoeslag checken. Thuiszorg via de Zorgverzekeringswet valt onder je zorgpremie. Als je recht hebt op zorgtoeslag, verlaagt dat de netto zorgkosten. Check via de Belastingdienst of je dit recht al benut.
5. Mantelzorgvergoeding. Als jij degene bent die voor een ander zorgt, kun je in sommige gevallen een vergoeding ontvangen via het pgb van de zorgontvanger. Informeer bij de gemeente of het SVB wat de mogelijkheden zijn.
Bezwaar maken: wanneer en hoe
Klopt de eigen bijdrage niet? Dan kun je bezwaar maken bij het CAK. Dat doe je schriftelijk, binnen zes weken na ontvangst van de beschikking. Veelvoorkomende redenen zijn een verkeerd inkomensgegeven (bijvoorbeeld door een scheiding, pensionering of verminderd vermogen) of een fout in de indicatieomvang.
Ben je het oneens met de indicatiestelling zelf, dan maak je bezwaar bij de gemeente (Wmo) of het CIZ (Wlz). Vraag altijd een gratis cliëntondersteuner aan via de gemeente om je hierbij te helpen. Dat is een recht dat veel mensen niet kennen.
Checklist: regelen in de juiste volgorde
Stap 1. Vraag een indicatie aan bij de gemeente (Wmo) of het CIZ (Wlz).
Stap 2. Kies een zorgaanbieder of beslis of je een pgb wilt aanvragen.
Stap 3. Vraag een cliëntondersteuner aan als je twijfels hebt over de indicatie of het aanbod.
Stap 4. Controleer de eerste CAK-beschikking op juiste inkomensgegevens.
Stap 5. Check of je zorgtoeslag ontvangt als je zorg via de Zorgverzekeringswet hebt.
Stap 6. Bewaar alle brieven en facturen, zodat je bij afwijkingen snel kunt ingrijpen.
Hoeveel je voor thuiszorg betaalt, hangt af van je inkomen, je vermogen en de wet waaronder je zorg valt. Check je indicatie, vraag hulp bij de aanvraag en maak gebruik van de bezwaarmogelijkheid als een bedrag niet klopt. De meeste stappen zet je maar één keer, en ze kunnen je jaarlijks flink wat geld schelen.
